SEA Games 33
Crystal Palace
Tuyển bóng chuyền nữ Trung Quốc nổi bật với chiều cao trung bình vượt trội so với nhiều đội tuyển khác trên thế giới, bao gồm cả những đối thủ phương Tây. Tại Giải vô địch thế giới 2025, đoàn quân của HLV Zhao Yong có mức trung bình lên đến 189,9cm, khiến họ trở thành một trong những đội bóng có thể hình lý tưởng nhất hiện nay.
Sự chênh lệch rõ rệt được thể hiện khi so sánh với Mexico, đối thủ cùng bảng F tại giải đấu này, chỉ sở hữu chiều cao trung bình khoảng 181cm. Đặc biệt, nhóm trụ cột của tuyển Trung Quốc còn gây ấn tượng mạnh hơn: đội trưởng Yuan Xinyue cao tới 203cm, cùng nhiều ngôi sao khác như Zhu Ting (198cm), Li Yingying (192cm), Wang Yuanyuan (195cm) và Zhang Changning (195cm).
So với nhiều quốc gia phương Tây có truyền thống bóng chuyền phát triển như Ý hay Mỹ, chiều cao trung bình của tuyển Trung Quốc vẫn vượt trội rõ nét. Cụ thể, đội tuyển Ý chỉ đạt mức trung bình 185,3cm còn Mỹ là 186,5cm. Trong khi đó, bóng chuyền nữ Việt Nam từ trước đến nay cũng rất hiếm vận động viên trên 1,90m ngoại trừ trường hợp đặc biệt như Trần Thị Thanh Thúy.
Nguyên nhân chính tạo nên lợi thế về chiều cao của tuyển bóng chuyền nữ Trung Quốc xuất phát từ chính sách tuyển chọn vận động viên bài bản và hiệu quả. Các nhà tuyển trạch tại Trung Quốc thường tập trung phát hiện tài năng từ các tỉnh phía Bắc như Liêu Ninh, Sơn Đông, Hà Bắc hay Thiên Tân – nơi dân cư có chiều cao trung bình vượt trội nhờ yếu tố di truyền và điều kiện sinh sống thuận lợi. Những ngôi sao như Li Yingying lớn lên tại Hắc Long Giang, thuộc vùng cực Bắc với khí hậu lạnh khắc nghiệt quanh năm; Gao Yi và Wang Yuanyuan cũng xuất thân từ các tỉnh Cam Túc và Sơn Đông được biết đến với tầm vóc người dân cao lớn.
Yuan Xinyue cao đến 2,03m
Các nghiên cứu dân số tại Trung Quốc cũng đã chứng minh sự liên kết giữa chiều cao trung bình và vị trí địa lý theo vĩ độ. Người miền Bắc nói chung có tập quán sinh hoạt và gen di truyền giúp họ sở hữu chiều cao lớn hơn người miền Nam do nhiều yếu tố như nguồn dinh dưỡng tốt hơn trong quá trình phát triển cũng như ảnh hưởng của môi trường lạnh giá thúc đẩy cơ thể phát triển to lớn nhằm giữ nhiệt hiệu quả theo quy luật sinh học Bergmann. Ngoài ra, sự đa dạng chủng tộc bao gồm các bộ lạc du mục và người Mãn Châu ở phía Bắc càng làm tăng tỷ lệ những vận động viên có thể hình ưu việt.
Tuy nhiên không phải tất cả ngôi sao bóng chuyền nữ Trung Quốc đều xuất thân từ khu vực miền Bắc mà còn có những trường hợp đặc biệt như Yuan Xinyue – cô gái cao nhất đội với chiều cao trên 2 mét lại sinh ra tại Trùng Khánh thuộc tỉnh Tứ Xuyên nằm gần khu vực phía Nam hơn. Khu vực này từng là vùng đất Ba Thục nổi tiếng với địa hình đồi núi kỳ vĩ và nhiều người cao lớn sinh sống. Tuy vậy yếu tố quyết định quan trọng là chiến lược đào tạo thể thao chuyên sâu của Trung Quốc luôn đặt mục tiêu phát huy tối đa tiềm năng hình thể các vận động viên từ giai đoạn đầu đời.
Wu Mengjie cao 1,95m
“Đào tạo trọng điểm di truyền” là thuật ngữ quen thuộc tại Trung Quốc khi nói về việc lựa chọn vận động viên trẻ dựa trên tiềm năng gen di truyền vượt trội để đầu tư phát triển toàn diện. Gia đình Yuan Xinyue là ví dụ điển hình: cha mẹ cô đều là vận động viên bóng chuyền tỉnh Tứ Xuyên với chiều cao lần lượt là 1,93m và 1,80m. Ngay từ lúc còn học tiểu học, Yuan đã được định hướng theo nghiệp bóng chuyền và hưởng chế độ dinh dưỡng khoa học nhằm tối ưu hóa khả năng phát triển chiều cao.
Yuan trong một trận đấu năm 2023
Ở tuổi lên đôi mươi, Yuan mới đạt tới chiều cao hơn hai mét – một con số đáng kinh ngạc nhờ vào chiến lược duy trì sự phát triển đồng đều về mặt dinh dưỡng và sinh hoạt để tránh dậy thì sớm vốn có thể hạn chế tăng trưởng chiều cao. Đây chính là bí quyết cho phép tuyển bóng chuyền nữ Trung Quốc giữ được ưu thế vượt trội về mặt thể hình so với hầu hết các đội bóng hàng đầu phương Tây.
